Welke vormen van haarverlies (alopecia) zijn er?

Mannelijke kaalheid (alopecia androgenetica) is de meest voorkomende vorm van haaruitval bij mannen. Bij vrouwen en kinderen komt deze vorm zelden voor, aangezien de aanwezigheid van mannelijke hormonen (androgenen) een rol speelt en deze hormoonspiegel bij mannen na de puberteit hoog is.
Kaalheid is doorgaans erfelijk. De haaruitval begint meestal met inhammen op het voorhoofd of boven op de achterkant van het hoofd. De haaruitval kan op elke leeftijd beginnen, zelfs rond de leeftijd van 15 jaar.
Sommige mensen verliezen alleen haar op bepaalde plekken, waardoor een kale plek ontstaat of de haargrens terugtreedt. Anderen, vooral degenen bij wie al op jonge leeftijd haaruitval optreedt, worden mogelijk helemaal kaal.

Vrouwelijke kaalheid komt minder vaak voor dan mannelijke kaalheid. Bij deze aandoening wordt het haar doorgaans dunner aan de voorkant, de zijkanten en op de kruin. De aandoening leidt zelden tot verlies van al het haar.

Diffuse kaalheid (alopecia diffusa) kan volgen op een ernstige ziekte die met hoge koorts gepaard ging. Een aantal middelen in hoge doses, vooral thallium, vitamine A en retinoïden, kan kaalheid veroorzaken. Veel geneesmiddelen tegen kanker veroorzaken kaalheid. Kaalheid kan ook het gevolg zijn van onvoldoende werking van de schildklier of hypofyse of zelfs van zwangerschap. De haaruitval kan drie of vier maanden na de ziekte of andere aandoeningen doorgaan. De haaruitval is gewoonlijk tijdelijk en het haar groeit weer aan.

Alopecia areata is een aandoening waarbij plotseling op een bepaalde plek haaruitval optreedt, meestal op de hoofdhuid of kin (baard). Het komt zelden voor dat alle lichaamsharen uitvallen, een aandoening die alopecia universalis wordt genoemd. Het haar groeit meestal weer binnen een paar maanden aan, maar bij mensen met uitgebreide haaruitval is de kans daarop klein.

Tractiealopecia (trekken aan het haar, trichotillomanie) komt vaak voor bij kinderen, maar deze gewoonte kan het gehele leven blijven bestaan. Deze afwijking wordt soms lange tijd niet opgemerkt, waardoor artsen en ouders denken dat een ziekte als alopecia areata de haaruitval veroorzaakt. Een biopsie (verwijdering van een weefselstukje voor microscopisch onderzoek) kan de arts soms naar de juiste diagnose leiden.

Alopecia door verlittekening is haaruitval op plekken waar de haarzakjes verloren zijn gegaan. De huid kan met littekens zijn overdekt door brandwonden, ernstige verwonding of röntgentherapie. Minder duidelijke oorzaken zijn onder meer lupus erythematodes, lichen planus, hardnekkige bacteriële of schimmelinfecties, sarcoïdose en tuberculose. Ook huidkanker kan littekens op de huid veroorzaken.